WPŁYW DOŚWIADCZEŃ RODZICÓW NA WYCHOWANIE DZIECI

Na związki, jakie zachodzą między postawami rodzi­ców i wychowaniem dzieci, wskazywaliśmy już kilka­krotnie, jednak sprawa ma tak duże znaczenie, że wy­odrębnienie jej w formie podsumowania jest w pełni uzasadnione. Doświadczenia rodziców i ich odbicie w postawach uwidaczniają się w tak wielu dziedzinach, że każda próba klasyfikacji może wydawać się niepeł­na, zwłaszcza gdy rozważania mają charakter ogólny. Toteż omówimy niektóre tylko sprawy, ważne prze­de wszystkim z punktu widzenia tematu książki. Na wstępie parę uwag ogólnych. Jeżeli przyjmiemy, że na indywidualne doświadczenia człowieka składa się suma określonych wiadomości zdobytych na pod­stawie przeżyć i obserwacji, a dotyczących życia, róż­nych jego przejawów oraz otoczenia społecznego (lu­dzi), to może wydawać się usprawiedliwione, a nawet oczywiste, że rodzice usiłują je wykorzystać w orga­nizowaniu dzieciom środowiska wychowawczego, w od­działywaniu na nie. Są jednak również bardzo poważ­ne powody do zastrzeżeń. Wskażemy przynajmniej na niektóre. Indywidualne koleje losu jednostki i jej doświadcze­nia określa wiele czynników i uwarunkowań obiek­tywnych i subiektywnych, zamierzonych i nie zamie­rzonych, sprzyjających lub nie sprzyjających jej roz­wojowi i pozytywnej lub negatywnej ocenie przebiegu własnego życia. Wymienione składniki jednostkowej egzystencji tworzą całość bardzo złożoną, często mało spójną wewnętrznie i jedyną w swoim rodzaju, ponieważ nie daje się ona powtórzyć w formie identycz­nej wobec zmian, jakie zachodzą w szerszym społecz­nym tle życia. Indywidualne doświadczenia stanowią niewątpliwie bogate źródło refleksji i mogą być przydatne w życiu z innymi ludźmi, we współżyciu pokoleń jedynie pod warunkiem, że bierze się pod uwagę ową zmienność sytuacji i wynikające z niej konsekwencje oraz właś­ciwości wyznaczające odmienność tych, z którymi wchodzimy w bliski kontakt.

Powiązane wpisy