Konflikt pokoleń

Starszych na przestrzeni dziejów zawsze drażniła „in­ność”, odmienność młodego pokolenia. Zawsze też usi­łowano różnice te w jakiś sposób osłabić. Z takich właś­nie usiłowań rodzi się między innymi zjawisko określa­ne jako „konflikt pokoleń”. Jest to więc w pewnym sen­sie prawidłowość rozwojowa, a charakter i rozmiary owego „konfliktu” zależą przede wszystkim od stop­nia przygotowania rodziców do roli wychowawców, od sposobu, w jaki sami interpretują zachodzące w świecie zmiany. Trudno jest łączyć szacunek i dystans do przeszłości, zwłaszcza gdy „przeszłość” ta składa się na dzieciństwo i młodość rodziców. Z poczucia przemijania czasu rodzi się często gloryfikowanie wszystkiego, co było dawniej, niemożność oddzielenia zjawisk pozytywnych od negatywnych, „dobra” od „zła”. Te elementy postawy dorosłych utrudniają po­rozumienie się z dziećmi. Utrudniają także akcepta­cję współczesności, która stanowi naturalne tło roz­woju młodego pokolenia. Jak każda epoka, także ta, w której żyjemy, ma swoje dodatnie i ujemne strony. Odrzucanie wszystkiego sprzyja kształtowaniu się u dzieci i młodzieży po­stawy bezkrytycznej niekiedy akceptacji tak zwanej nowoczesności, fascynację nią (jest w tym sporo prze­kory, a także błędne mniemanie, że starsi zatrzymali się „w miejscu” i wielu rzeczy nie potrafią zrozumieć), może także, jak już wspominaliśmy, rodzić uczucie zniechęcenia do życia, lęku przed nim. Sprzyjający odczuwaniu zadowolenia z życia przyjaz­ny, choć nie pozbawiony elementów krytycyzmu sto­sunek do rzeczywistości powinien być sprzężony z dys­pozycjami do samodoskonalenia się. Procesowi temu służą: zdolność człowieka do kształtowania siebie tak, aby jego wewnętrzny rozwój był coraz pełniejszy i coraz bogatszy, umiejętność łączenia własnych dążeń, pragnień i ambicji z dążeniami, pragnieniami i ambicjami in­nych ludzi, przy założeniu, że wszyscy mają prawo do osobistego szczęścia w ramach ogólnych zasad współżycia społecznego. W ustroju socjalistycznym są one jednoznacznie określone, chociaż nie zawsze przez jednostki czy grupy przestrzegane, -r- umiejętność rozważnego podejmowania decyzji, rozwinięte poczucie odpowiedzialności za własne czyny oraz wykształcone dyspozycje do samooceny i samokontroli, umiejętność uświadamiania sobie własnych pomy­łek i błędów, wyciągania z nich właściwych wnios­ków (naprawianie wyrządzonych krzywd, zdolność do przepraszania, odważne wycofywanie się z sytuacji, jakie zaistniały w wyniku braku przemyśleń, lekko­myślnych działań itp.). Zachęcanie dzieci i młodzieży do pracy nad sobą za­leży od pedagogicznych umiejętności rodziców, od ich orientacji, nad czym i dlaczego dziecko powinno pra­cować, a także od taktu i delikatności przy zwracaniu uwagi na braki dziecka.

Powiązane wpisy