Dobro

Pojęcie „dobra” wymaga szerszego omówienia ze względu na częste zawężanie jego znaczenia, zwłaszcza w języku potocznym. Dobro oznacza w filozofii jakąś wartość ocenianą dodatnio, stanowiącą cel ludzkich dą­żeń i pragnień lub też wszystko, czemu taka wartość jest przypisywana. Filozoficzna klasyfikacja pozwala na wyodrębnienie dóbr materialnych i du­chowych, hedonicznych (przyjemność), wi­talnych (życie, zdrowie), kulturalnych. Mówi się także o dobrach samych w sobie (np. zdrowie) i dobrach instrumentalnych, które stanowią środek do osiągnięcia innego dobra (np. dobra materialne mogą służyć uprzyjemnianiu życia, pełniejszemu korzystaniu z dóbr kulturalnych, więk­szej trosce o zdrowie, wygląd zewnętrzny itp.). Dla zrozumienia szczęścia jako eudajmonii istotne są poglądy Epikura *. Stworzył on „filozofię szczęśliwego życia”, której istotę oddaje następujący cytat: „Nie ma życia przyjemnego, które by nie było rozumne, moral­nie podniosłe i sprawiedliwe, ani też nie ma życia ro­zumnego, moralnie podniosłego i sprawiedliwego, któ­re by nie było przyjemne”. Szczęście rozumiane jako posiadanie największej miary dostępnych dóbr skłaniało filozofów do dokonywania wyboru spośród tego, co człowiek jest w stanie osiąg­nąć. Wielu filozofów stawiało ponad wszelkie warto­ści dobra duchowe przy wyraźnym obniżaniu znacze­nia dóbr materialnych oraz niekiedy bardzo ostrym krytykowaniu tak zwanego używania życia. W litera­turze można znaleźć wypowiedzi tak sformułowane, że stanowiska wobec wartości (dóbr) nie budzą żadnych wątpliwości. Według Demokryta2 „nie zalety ciała i majątek dają szczęście, lecz prawość charakteru i bo­gactwo umysłu”. Arystoteles pisał: „Nie bez słuszności określa się dobro samo przez się w związku z różnymi sposobami życia. Niewykształcony ogół i prostacy wi­dzą je w rozkoszy

Powiązane wpisy